Changemanagement: tijd voor verandering!

Alles in ons leven staat in het teken van verandering en is afhankelijk van ons gedrag. Het maakt daarbij niet uit of we onze persoonlijke levenssfeer willen aanpakken dan wel met allerlei verbeterpunten de kwaliteit en de omstandigheden binnen een organisatie willen omgooien: ieder keerpunt start met gedragsverandering.

Door: Peter Nilwik

Volgens change-goeroe Ben Tiggelaar schuilt het probleem van veranderen in het dilemma, dat mensen zelden doen, wat ze zeggen (te willen). In zijn boek ‘Dromen, Durven, Doen’ constateert Tiggelaar dat mensen volop dromen over veranderingen, maar dat van de meeste plannen maar bitter weinig terechtkomt. Er gaapt een kloof tussen wens en uitvoering. Dat komt, omdat in het complexe samenspel van interne en externe invloeden, ons gedrag mede afhankelijk is van onbewuste routines; automatismen. En die zijn niet zelden tegengesteld aan de veranderingen die we ons bewust voornemen. Volgens Tiggelaar wordt het grootste deel van ons gedrag geregeerd door de onbewuste, automatische piloot en slechts een klein deel door bewuste, geplande ideeën. Beide processen spelen zich af in één brein en kunnen een enorm spanningsveld veroorzaken: de dual system-theorie. Tiggelaar onderzocht het fenomeen zeven jaar lang en bekeek onder meer of veranderingen in organisaties met dual system-interventies haalbaar en effectief kunnen zijn. Onlangs promoveerde hij op dit thema.

Tiggelaar: ‘Onder meer de leerpsychologie richt zich op de verandering van gedrag. Binnen het vakgebied woedt al jarenlang een discussie over de vraag of gedrag vooral van binnenuit komt of van buitenaf. Hetzelfde geldt voor organisatiekunde. Ook hier vraagt men zich af of mensen hoofdzakelijk worden geleid door wat ze vanuit zichzelf willen, of dat gewenst gedrag méér bereikt wordt door een systeem van belonen en straffen.’

De psychologie heeft inmiddels de strikte scheiding tussen cognitief en behavioristisch gestuurd gedrag losgelaten. Men is erachter gekomen dat zich tussen zwart en wit een groot grijs gebied bevindt.

‘In de neurologie en de psychologie is de dual system-benadering al jaren bekend, binnen die vakgebieden haalt niemand er nog de schouders van op’, meent Ben Tiggelaar. ‘In de organisatiekunde lijkt de dual system-benadering volledig onbekend. Er is nauwelijks literatuur beschikbaar die op basis van de wetenschap verklaringen zoekt of technieken aanr ikt voor het functioneren van managers en medewerkers. Die (relatieve) onbekendheid was de belangrijkste drijfveer voor mijn onderzoek: ik wilde zien of de dual system-theorie in de organisatiekunde toepasbaar was. Bovendien wilde ik weten welke duale gedragsinterventies haalbaar en effectief zijn om in organisaties veranderingen te bewerkstelligen.’

‘Managers of consultants in de change of kwaliteitszorg weten doorgaans vrij weinig van de behaviour change techniques uit de psychologie. Ze begrijpen vaak niet waarom zo veel prachtige projecten mislukken. De dual system-benadering geeft dan misschien goede handvatten. Ze biedt niet alleen een elegante verklaring voor het verschil tussen wat mensen zeggen te willen en wat zij doen, maar ook aanknopingspunten voor het ontwikkelen van praktische instrumenten. En in ieder geval moeten we eel meer gaan beseffen dat het niet om de grote beslissingen gaat, maar om het gedrag van dag tot dag. Dat heeft in hoge mate een automatisch, onbewust karakter en juist daarop moet je tijd en aandacht inzetten. Kijk zélf maar eens, hoe vaak je afspraken niet nakomt en hoe moeilijk gedragsverandering in de praktijk is. Als je dat wéét, dan kun je er rekening mee houden en je psychologische kennis toepassen op de werkvloer.’

PDF-document Lees het volledige artikel hier


 
Home  

Terug

Share

De Week van Kwaliteitsmanagement is het platform van en voor proces- en kwaliteitsprofessionals. De meest recente editie vond plaats van 7 t/m 11 oktober 2013

Deel DWvK binnen uw netwerk:


Blijf op de hoogte